''Charlie Chaplin nuk ishte komunist''.

E Merkure, 22 Shkurt 2012 17:50

Ka qene nje nga aspektet me te pakendshme te Shteteve te Bashkuara te Amerikes se pasluftes: ‘gjuetia e shtrigave’, e nisur nga senatori McCarthy, kunder artisteve, te akuzuar si komuniste vetem sepse kishin kolege te tille apo sepse ishin regjistruar ne Partine Komuniste apo shoqata te ketij lloji. Midis shume viktimave te ketij persekutimi qe edhe Charlie Chaplin. Faji i tij: ishte mik i kineastit rus Igor Montagu, ky spiun i KGB-se, me emrin e koduar Intellighentsia.

Pasi iu nenshtruar hetimeve nga ana e Komitetit per Aktivitetet Antiamerikane, nismuar nga McCarthy, dhe FBI-ja e J. Edgar Hoove me nje file prej 2000 faqesh per krijuesin e 'Diktatorit te madh', Charlie Chaplin u detyrua te lere Shtetet e Bashkuara dhe t’i kalonte njezet e pese vitet e fundit te jetes se tij ne Europe, konkretisht ne Zvicer. Gjithmone per shkak te kesaj fushate, ne 1956 u detyrua te hiqte dore nga titulli "Kavalier i Madherise se Tij”, titull qe e pati vetem ne vitin 1975, pasi u ripajtua me ShBA-te.

Por tashme dosier te rinj, te cilet kane pushuar se qeni me ‘sekret’ te MI5 britanike, deshmojne qe kunderspiunazhi britanik e ka mbrojtur aktorin e perndjekur nga ShBA-te gjate 'gjuetise se shtrigave' ne vitet e makartizmit. Ne realitet, anglezet e kishin vertetuar dhe e dinin shume mire qe Chaplin nuk kishte te bente fare me komunizmin. Duke iu kundervene ‘kusherinjve’ amerikane, edhe pse i ndihmuan ata per te ndjekur levizjet e artistit te famshem anglez gjate nje vizite te tij ne Londer ne 1952.

I vetmi element i mbeshtetur nga MI5 mbi nje potencial te mundshem kontakti midis Chaplin dhe spiunit, eshte nje telegram ne te cilin Montagu shkruan se mund te kthehet ne kohe nga Pekini per ta takuar, domethene thjesht lenia e nje takimi me te dhe kaq, gje qe nuk qe vene kurre ne dispozicion te amerikaneve. Ka edhe nje agjent te MI5, i vendosur ne Uashington, qe vuri ne dukje faktin se Chaplin "ka dhuruar fonde per organizata komuniste dhe ka qene i angazhuar ne debate rreth abortit dhe njohjes se atesise." Ky pohim permban copa te prera gazetash dhe informata te dhena nga informatore ende top sekret. Por MI5 nuk gjeti prova per te vertetuar as tezen tjeter te FBI-se, se emri i vertete i babait te kinemase moderne, Charlie Chaplin, qe Israel Thornstein. "Nuk perdorte dhe nuk e ka perdorur kurre kete emer”, do te hedhe poshte MI5 hipotezat e FBI-se. Nderkohe kunderspiunazhi i ‘Madherise se Tij’ qe i shtrenguar te pohoje pamundesine e gjetjes per aktorin te nje certifikate lindjeje: mungese qe detyron disa agjente qe te ngrene hipotezen e nje lindjeje jashte vendit, ndoshta ne France afer Fontainbleau, edhe pse kerkimet me te fundit ne regjistrat franceze dolen te pasuksesshme edhe ne kete pike. Biografite zyrtare thone se ka lindur ne Ealeorth, periferi e Londres; por nuk u regjistrua kurre ne regjistrat civile. Ne 2010 u gjenden disa letra te vitit 1970 qe linin te kuptohej se si ne realitet Chaplin qe bir ciganesh, e qe ka lindur ne nje karroce te madhe ne periferi te Birminghamit ne Londer.

Per shkak te ketyre pasigurive, ne vitet '50 u mendua qe ne realitet aktori dhe regjisori qe nje spiun rus qe perdorte aktivitetin e tij ne boten e kinemase per te spiunuar ShBA-te.

Marre nga ‘La Repubblica’