Shatzania: Disa menyra te rritjes se fertilitetit

Po provoni te mbeteni shtatzene? Kushtoj vemendje gjerave te thjeshta – dieta dhe kohes per seks – e ndoshta mund te mbetesh shtatzene me shpejte. Nese je si shumica e qifteve qe provojne shtatzenine, ju sigurisht do te deshironit te mbeteni shtatzene sa me shpejte qe eshte e mundur. Te kesh marredhenie seksuale sa me afer kohes se ovulimit definitivisht ndihmon. Por, ekspertet e fertilitetit thone se ka menyra tjera qe burrat dhe grate e tyre mund te shtojne fertilitetin e tyre. Keto masa te thjeshta mund te shtojne gjasat qe muaji i ardhshem te jete muaji qe ti do bertasesh nga gezimi qe je shtatzene. Lexo me tutje qe te mesosh per sugjerime me te mira te grumbulluara nga ekspert te kesaj fushe.

 

Hulumtimet sugjerojne se te jesh nenpeshe apo mbipeshe mund te zgjas kohen qe nje grua te mbetet shtatzene. Kjo eshte dicka qe shpesh anashkalohet dhe merret si shkak qe nje grua vonon te mbetet shtatzene. Hulumtimet tregojne se te mbash nje peshe te shendethsme ndihmon qe me shpejet te mbetesh shtatzene. William Gibbons, drejtor ne Baylor College of Medicine ne Hjuston dhe president-elekt ne Shoqata Amerikane per Mjeksi Reproduktive, thote se nuk eshte i sigurte nese grate mendojne se kjo eshte nje problem per fertilitetin e tyre, por ja qe kjo eshte e vertete. Prandaj sugjerohet te kontrollosh peshen ne menyre qe te shotsh gjasat.

 

Me kalimin e viteve, hulumtuesit kane hetuar nese ekspozimet e perditshme ndaj gjerave si te brendshme te ngushta, ulese me nxemje te veturave, laptopet, e gjithashtu edhe telefonat celular – mund te demtojne fertilitetin e mashkullit. Ideja se veshja e te mbredshmeve te lira do te shtoj fertilitetin duke mbajtur temperaturat ne nivel te ulet tani duket si nje prrall plakash, thote Dale McClure, president i Shoqata Amerikane per Mjeksin Reproduktive. Edhe pse studimet e hershme duket qe tregojne se te brendshmet e lira jane zgjedhje me e mire per te ruajtur fertilitetitin, McClure thot se disa nga te dhenat shkencore ne vitet e fundit nuk duken te tregojne ndonje ndryshim te madhe. Por, cka per ekspozimin e testikujve ndaj burimeve tjera te nxehtesise? Shoqata Amerikane Per Mjeksi Reproduktive thote se kontrollimi i temperatures nuk luane edhe aq rol te madhe ne rritje te fertilitetit. Por mjeket ne pergjithesi, duke perfshire ketu edhe McClure, rekomandojne qe te rrim large nga disa burime te nxehtesise. Dr. McClure thote se duhet shmangur zhytja ne vaske te nxehte per cdo dite edhe atehere kur njeriu nuk ka ndonje problem te njohur fertiliteti. Studime te publikuara ne Gezeten Nderkombetare Braziliane per Urologji, hulumtuesit kane zbuluar that ekspozimi i perseritshem ndaj ujit me temperature te larte, si vaske apo tush i nxehte, kishin evekt negativ ne fertilitetin e mashkullit. Gjithashtu nje studim tjeter i publikuar ne Reprodukimi Njerezor, hulutumtuesit kane zbuluar se temperaturat skrotale ishin rritur tek shfrytezuesit e laptopeve. Ata gjithashtu kane bere me dije qe ekspozimi ndaj temperaturave skrotale (vezeve) te larta per nje kohe te gjate mund te demtoj spermen.

 

Shoqata Amerikane per Mjeksi Reproduktive thote se fertiliteti mund te demtohet duke pire shume kafe apo alkool. Ekspertet thone se me shume se pese filgjan kafe ne dite, me fjale tjera gjysme litre kafe, jane te lidhura (asociuara) me fertilitet te ulet. Ne nje studim tjeter te fudnit hulumtuesit te cilet kane percjellur peshen e trupit te grave ata gjithashtu kane percjellur edhe sasine e kafese qe pine. Ata kane  zbuluar se pirja e me shume se gjashte filxhan kafeje ne dite kishte efekte negative ne fertilitet. Por, nuk eshte e thene ta lesh kafene krejtesisht. Hulumtuesit thone se dy filxhan kafe ne dite eshte ne rregull nese nuk teprohet.

 

Ne anen tjeter sutdimet ne konsum te aloolit tek grate kane prodhuar rezulatet te perziera. Por hulumtuesit Suedez raportojne se kane zbuluar se ato gra te cilat pine dy pije alkoolike ne dite kishin zvogeluar fertilitetin e tyre per 60%. Edhe nje here pra ekspertet thone se celesi ketu eshte mesatarja. Dhe, natyrisht, kur te kuptoni qe jeni shtatzene atehere duhet te mendoni te mos pini me alkool dhe te shkurtoni sasin e kafese.

 

Pirja e duhanit eshte nje tjeter ves qe demton fertilitetin si tek burrat ashtu edhe te grate. Hulumtueist nga Portugalia kane shqyrtuar literaturen rreth fertilitetit dhe pirjes se duhanit. Ata kane zbuluar se ndikon se sa receptiv (pranues) eshte mitra ndaj vezes. Tek burrat, pirja e duhanit mund te zvogeloj prodhimin e spermes dhe demtoj ADNn. Studimi eshte publikuar ne Current Opinion in Obstetrics and Geneology. Sa i perket grave, ta lesh duhanin para se te mbetesh shtatzene eshte gje e duhur, sugjerojne ekspertet. Kjo eshte per shkak se prija e duhanit gjersa je shtatzene eshte treguar te rris gjasat per deshtim te shtatzenise.

 

Ta nxesh momentin e asaj qe mjeket e quajne “dritare fertiliteti” te ndihmon te shtosh gjasat per shtatzeni. Sipas Shoqates Amerikane per Mjekesi Reproduktive, kjo me se miri definohet si “interval gjashte ditor qe perfundon ne diten e ovulimit.” Kurse shtatzenia me se shumti ka gjasa te ndodhe dy apo tri dite para dites se ovulimit. Pacientet shpesh presin deri ne diten e ovulimit apo me vone qe te bejne marredhenie seksuale, thote Richard Paulson, shefi i devizionit per endoktrinologji reproduktive dhe infertiliteti prane Universitetit te Karolines Jugore.  Ai gjithashtu keshillon qe te percjellim ovulimin per se afermi – permes kalendarit apo duke e ditur se ovulimi ndodhe afersisht 14 dite para menstruacioneve, ose duke perdor predukues ovulimi qe mund te gjendet neper barnatore.

 

Te mos besh seks – apo ndryshe “ta ruash” per disa dite, nuk ndihmon te shtosh gjasat per shtatzeni, McClure ju thote qifteve te cilet pyesin per kete. “Pas rreth nje jave numri spermes rrite pak sa por motilitetit zvogelohet,” thote ai. Te mos besh seks per me shume se pese dite mund te ndikoj ne negativish ne sperme sipas Shoqates Amerikane per Mjekesi Reproduktive. Por intervalet e shkurta prej dy diteve pushimi nuk e demtojne dendesin e spermes, thote ai. Edhe pse marredheniet seksuale te perditshme kane dhene rezulatet me te larta te perqindjes se shtatzenise ne nje studim, kjo mund te stresoj qiftin i cili provon shtatzenine. I njejti studim tregon se te besh seks cdo te dyten dite kishte prodhuar gati te njetjen perqindje te shtatzenise. (B.L/Infoalbania)